ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ: Η παρούσα ιστοσελίδα είναι διαθέσιμη μόνο για λόγους αρχείου και δεν ανανεώνεται.

Τίτλος προγράμματος: Μαγειρεύοντας παραδοσιακά φαγητά χωρών της Ευρώπης.

Παιδαγωγική ομάδα: 15 μαθητές της Α’ τάξης Γυμνασίου Αντιρρίου

Περίληψη

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Μαγειρεύοντας παραδοσιακά φαγητά χωρών της Ευρώπης» πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Εκπαιδευτικής δράσης “Teachers4Europe” που υλοποιεί η Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα και φέτος πρώτη φορά διοργανώθηκε για τη Δ/θμια Εκπαίδευση.

Απόσπασμα

Η παρούσα εργασία επιχείρησε μέσω της τεχνικής της ανάλυσης περιεχομένου να εντοπίσει τα σεξιστικά στοιχεία, του τρόπου δηλαδή, μέσω του οποίου παρουσιάζονται τα δύο φύλα, οι ρόλοι και οι σχέσεις τους, στα σχολικά εγχειρίδια τα οποία χρησιμοποιούνται για την διδασκαλία της επιστήμης της Πληροφορικής στις τρεις τάξεις του Γενικού Λυκείου. Από την ανάλυση του περιεχομένου των τριών βιβλίων προκύπτει ότι στο σύνολο τους σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό αναπαραγάγουν και διαιωνίζουν το πλέγμα των κυρίαρχων έμφυλων προκαταλήψεων και στερεοτύπων για το ρόλο των δυο φύλων σε σχέση με τις Νέες Τεχνολογίες.

Θεωρητικές αρχές και παιδαγωγικές επιλογές

 Για την υλοποίηση της ερευνητικής δραστηριότητας η οποία θα παρουσιαστεί στις επόμενες παραγράφους, ο εκπαιδευτικός σε συνεργασία με τους μαθητές οι οποίοι εθελοντικά συνέστησαν την ερευνητική ομάδα προτίμησε να ακολουθήσει ένα προσαρμοσμένο πλάνο υλοποίησης μιας ερευνητικής εργασίας. Ο λόγος αναφοράς της λέξης προσαρμοσμένης, σχετίζεται με το περιορισμένο χρονικό διάστημα που είχε ο εκπαιδευτικός και οι μαθητές για την υλοποίηση της εργασίας, λόγω και της ιδιαιτερότητας της φετινής σχολικής χρονιάς με την τυπική λήξη των μαθημάτων στις 23 Απριλίου 2016 αλλά και την καθυστερημένη έναρξη υλοποίησης της δράσης.

Ο εκπαιδευτικός καθόλα τα στάδια υλοποίησης της δραστηριότητας, σύμφωνα με τις επιταγές της σύγχρονης παιδαγωγικής αλλά και την όλη φιλοσοφία του σύγχρονου σχολείου αντιμετώπισε τους μαθητές ως μικρούς «διανοούμενους», «επιστήμονες» και «ερευνητές», που συνεργάζονται στενά σε πλαίσιο πρωτοβουλιών και επιλογών και προσεγγίζουν βιωματικά και με διαφορετικούς τρόπους τη νέα γνώση μέσα από διεπιστημονικής φύσης ερωτήματα, πειραματισμούς και διερευνήσεις

Επιπρόσθετα ο εκπαιδευτικός σε όλα τα στάδια υλοποίησης της δραστηριότητας ακολούθησε το διδακτικό πλαίσιο της φθίνουσας καθοδήγησης. Σύμφωνα με την μορφή μάθησης σε πλαίσιο φθίνουσας καθοδήγησης, ο εκπαιδευτικός θέτει τα ερωτήματα και οι μαθητές επιλέγουν τα βήματα και τις δράσεις της έρευνας, τις οποίες ολοκληρώνουν με τη καθοδήγηση του εκπαιδευτικού, όταν κρίνεται αναγκαίο. Σε τυχόν ένσταση σας, για την μορφή μάθησης την οποία επέλεξα να υλοποιήσω θέλω να σας επισημάνω ότι οφείλεται σε μια σειρά από παράγοντες. Ένας βασικός παράγοντας, όπως προανέφερα, είναι το σύντομο χρονικό διάστημα υλοποίησης της δραστηριότητας. Ωστόσο στην επιλογή μου ως εκπαιδευτικός συνέβαλε και η φύση του σχολείου στο οποίο διδάσκω.

Κατά συνέπεια, έχοντας υπόψη τα προαναφερθέντα αλλά λαμβάνοντας υπόψη μου και την σχετική βιβλιογραφία, η οποία πρεσβεύει ότι η καθοδηγούμενη διερεύνηση έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματική (Hmelo-Silver, Duncan & Chinn 2007) στις σχολικές δραστηριότητες, επέλεξα την μορφή μάθησης σε πλαίσιο φθίνουσας καθοδήγησης, δηλαδή ως εκπαιδευτικός να (α) διδάσκω, (β) παρωθώ και να (γ) εμψυχώνω. Συγκεκριμένα σε όλα τα στάδια υλοποίησης της ερευνητικής δραστηριότητας φρόντιζα με την ενεργή παρουσία μου, να παρέχω επεξηγήσεις και βασικές πληροφορίες, όταν οι ανάγκες κατανόησης και εφαρμογής το απαιτούσαν, σε καμία περίπτωση, όμως, δεν μετάτρεψα την συγκεκριμένη δραστηριότητα σε πλαίσιο μονολογικών διδασκαλιών.

Από τα παραπάνω γίνεται σαφές ότι η συγκεκριμένη δραστηριότητα - διερευνητική προσέγγιση δεν κατήργησε τον διδακτικό μου ρόλο, αλλά τουναντίον τον αξιοποίησε κατά περίπτωση και στο βαθμό που ήταν αναγκαίο για να διασφαλισθεί ότι οι μαθητές κατείχαν την προαπαιτούμενη γνώση, προκειμένου να κατανοήσουν το πλαίσιο των ερωτημάτων, αλλά και το πλαίσιο ερμηνείας των ευρημάτων. Άλλωστε όπως αναφέρει και ο Ματσαγγούρας (2000) οι διερευνητικές διαδικασίες στο σχολικό περιβάλλον, πριν γίνουν μέσον μάθησης, πρέπει να γίνουν αντικείμενο μάθησης. Το έργο αυτό ανήκει στους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι καλούνται να το επιτελέσουν σε συνθήκες «γνωστικής μαθητείας» (Ματσαγγούρας, 2000).

Αναφορικά με τα μεθοδολογικά εργαλεία και τις πηγές άντλησης των δεδομένων που χρησιμοποιήσαμε στην ερευνητική δραστηριότητα, επιλέξαμε ως εκπαιδευτικός και μαθητές, από μια μεγάλη γκάμα εναλλακτικών προσεγγίσεων, τα πλέον πρόσφορα στη μελέτη κοινωνικών θεμάτων. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιήσαμε συνδυαστικά την παρατήρηση και την καταγραφή, αλλά και την ερμηνευτική μελέτη πρωτογενών πηγών που σχετίζονται με τα ερωτήματα του θέματος (σχολικά εγχειρίδια Πληροφορικής των τριών τάξεων του Γενικού Λυκείου), προκειμένου η ερευνητική ομάδα να κατανοήσει και να εξηγήσει ατομικές ή ομαδικές επιλογές, στάσεις, συμπεριφορές, καταστάσεις και κοινωνικά προβλήματα. Σκοπός της ερευνητικής δραστηριότητας ήταν, οι μαθητές να μυηθούν, ενεργά και μέσα σε αυθεντικά πλαίσια προβληματισμού στον επιστημονικό τρόπο έρευνας, σκέψης, συγκρότησης της γνώσης και έκφρασης της γνώμης τους.

Ως εκπαιδευτικός για την υλοποίηση της δράσης, ακολούθησα την παιδαγωγική αρχή της συνεργασίας των μαθητών, η οποία μετατοπίζει τη μαθησιακή διαδικασία από τη δασκαλο-μαθητική επικοινωνία στη δια-μαθητική συνεργασία, με τον εκπαιδευτικό να καθοδηγεί και να στηρίζει αυτή τη συνεργασία. Η δια-μαθητική συνεργασία προκρίνεται από τα σύγχρονα εκπαιδευτικά συστήματα, διότι αποτελεί ιδανικό πλαίσιο για τη βιωματική μάθηση, τη φυσική ανάπτυξη των ποικίλων ικανοτήτων και την ανάπτυξη του συλλογικού πνεύματος (ΥΠΔΜΘ, 2011). Ακολούθως ως εκπαιδευτικός για την υλοποίηση της δια-μαθητικής συνεργασίας ακολούθησα την «ομαδοσυνεργατική προσέγγιση μάθησης». Με άλλα λόγια, οργάνωσα τους μαθητές της τάξης σε μικρο-ομάδες προκειμένου να αξιοποιήσω την δυναμική της ομάδας ως κινητήριο δύναμη των μαθησιακών και αναπτυξιακών δραστηριοτήτων. Φρόντισα ώστε ο αριθμός των συνεργαζόμενων μελών κάθε ομάδας να μην υπερβαίνουν τους τέσσερις μαθητές, επομένως δημιούργησα 3 ομάδες (12 μαθητές / 4 μέλη : 3 ομάδες). Το νούμερο είναι ιδανικό αφενός για την καλύτερη διαχείριση των ομάδων, αφετέρου διότι ταιριάζουν με τα 3 διαφορετικά σχολικά εγχειρίδια τα οποία διδάσκονται στις 3 τάξεις του Γενικού Λυκείου. Η δημιουργία των ομάδων, πραγματοποιήθηκε και με τη διακριτική παρέμβαση μου, ώστε να σχηματισθούν λειτουργικές ομάδες. Στο σημείο αυτό, πρέπει να διευκρινίσω ότι οι μαθητές χρειάστηκε να ασχοληθούν και με φάσεις ατομικής εργασίας αφού συχνά το σφικτό αναλυτικό ωρολόγιο πρόγραμμα δεν μας επέτρεπε την εμβάθυνση κάποιου θέματος εντός του σχολικού περιβάλλοντος. Επίσης ήδη ανέφερα ότι για ποικίλους λόγους δεν κατέστη δυνατή η συνάντηση – δραστηριοποίηση με τα μέλη της ερευνητικής ομάδας σε απογευματινές συναντήσεις. Πάντοτε όμως οι ατομικές εργασίες των μαθητών στο σπίτι τους, κατέληγαν σε ενδο-ομαδικές ή/και δι-ομαδικές συνθέσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αναζήτηση στερεοτυπικών αναφορών σε μορφή εικόνων για το ρόλο των φύλων στα σχολικά εγχειρίδια Πληροφορικής. Κάθε ομάδα ανέλαβε να μελετήσει το σχολικό εγχειρίδιο Πληροφορικής κάθε τάξης του Λυκείου. Επειδή ο σχολικός χρόνος ήταν περιορισμένος τα μέλη κάθε υποομάδας μοίρασαν ισόποσα τα κεφάλαια προκειμένου να τα μελετήσουν στο σπίτι τους. Στο σχολείο τα μέλη κάθε ομάδας συνέθεταν τα ευρήματα τους. Λόγω του μικρού μεγέθους του σχολείου, δεν είχα την δυνατότητα να δημιουργήσω «τμήματα ενδιαφέροντος» από μαθητές διαφορετικών τμημάτων, καθώς κάθε τάξη του σχολείου είναι και ένα τμήμα.

Διαδικασία υλοποίησης της δράσης

 

Ως εκπαιδευτικός αρχικά με τις 2 τάξεις του Λυκείου (Α’ και Β’ καθώς η Γ’ τάξη εξαιρέθηκε για ευνόητους λόγους – Πανελλαδικές Εξετάσεις) σε μια πρώτη προκαταρτική συνάντηση αντάλλαξα με τους μαθητές απόψεις για πιθανά θέματα και πιθανή συνεργασία. Θεώρησα την διαδικασία αυτή εξαιρετικά σημαντική διότι ήθελα αφενός η διαδικασία να είναι εθελοντική και αφετέρου η διαμόρφωση και η τελική διατύπωση των θεμάτων να είναι προϊόν διαπραγμάτευσης τόσο μεταξύ εμού (δηλαδή του εμπλεκομένου εκπαιδευτικού) και των μαθητών. Εν τέλει εθελοντικά επέλεξαν να συμμετάσχουν στην δράση οι 12 από τους 22 μαθητές της Β’ Λυκείου. Η σύνθεση της ομάδας ήταν 10 κορίτσια και 2 αγόρια. Προκειμένου να κινητοποιήσω τους μαθητές αλλά και να τους εστιάσω το ενδιαφέρον στον σκοπό και τους στόχους της εργασίας στα πλαίσια των προκαταρκτικών συναντήσεων μαζί τους τους πρόβαλα με την βοήθεια του videoprojector του σχολείου το ακόλουθο δικτυακό περιεχόμενο :

 

Θεωρώ ότι με την ανάγνωση και συζήτηση του περιεχομένου των παραπάνω δικτυακών τόπων οι μαθητές προβληματίστηκαν και αφετέρου διέκριναν το στίγμα της ερευνητικής δραστηριότητας στην οποία εθελοντικά θα έπαιρναν μέρος.

Τα τελικά προϊόντα της διεπιστημονικής ερευνητικής διαδικασίας, που ανέπτυξε η μαθητική ομάδα, είναι (α) η ερευνητική έκθεση, (β) το τέχνημα και (γ) η δράση παρέμβασης.

  • H ερευνητική έκθεση ως σκοπό έχει να παρουσιάσει σε συνεχή λόγο το θέμα της έρευνας και την προβληματική του, τους στόχους, τις ερευνητικές διαδικασίες συλλογής και επεξεργασίας των δεδομένων, τα συμπεράσματα και την κριτική τοποθέτηση (reflection) της ομάδας στην τρόπο που εργάστηκε και στα συμπεράσματα που συνήγαγε και τις κοινωνικές, πολιτικές και ηθικές συνεπαγωγές τους. Στο σημείο αυτό θέλω να επισημάνω ότι η μορφοποίηση της εργασίας έγινε από τους μαθητές. Ωστόσο η διαμόρφωση της ερευνητικής εργασίας σε μορφή paper έγινε από εμένα σύμφωνα με τις οδηγίες που βρήκα αναρτημένες στον δικτυακό τόπο Teachers for Europe (http://www.teachers4europe.gr/calls/call-2012-2013/instructions-2012-2013) καθώς και η χρήση των αναφορών σε μορφή APA Style.
  • Το τέχνημα ως σκοπό είχε να παρουσιάσει / εκφράσει (την) κεντρική ιδέα της έρευνας και έχει τη μορφή ψηφιακής πολυμεσικής παρουσίασης. Η δημιουργία της παρουσίασης έγινε αποκλειστικά από τους μαθητές, στο περιεχόμενο και στην μορφοποίηση της αντλώντας στοιχεία από την ερευνητική έκθεση και το πολυμεσικό υλικό που είχαν συλλέξει στην φάση επεξεργασίας.
  • Τέλος, η δράση περιλαμβάνει την οργάνωση εκδήλωσης στο άμεσο περιβάλλον του σχολείου με την συμμετοχή και της τοπικής κοινότητας (Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων, Εκκλησία, τοπική δημοτική αρχή). Η παρούσα δράση δεν έχει υλοποιηθεί ακόμη, καθώς η σχολική μονάδα διεξάγει τις Πανελλαδικές και Ενδοσχολικές εξετάσεις. Προβλέπεται να υλοποιηθεί στο τελευταίο δεκαήμερο του Ιουνίου με την παρουσίαση και των υπολοίπων πεπραγμένων του σχολείου.

Συμβολή της εργασίας στην προώθηση των αξιών και των στόχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης

 

Αφορμή για την συγκεκριμένη εργασία αποτέλεσε η αποστολή της εγκυκλίου στις σχολικές μονάδες σχετικά με την ένταξη της διάστασης του φύλου στα διοικητικά έγγραφα (Αρ.Πρωτ. ΔΙΑΔΙΠΥΔ/ ΤΣΠΕΑΔ/Φ.18/οικ. 5748, 25 Φεβρουαρίου 2016) (http://goo.gl/m266U7). Σε αυτή την εγκύκλιο καταγράφεται ότι από έρευνες προέκυψαν ευρήματα που πιστοποιούν πως η συντριπτική πλειοψηφία των εγγράφων διατυπώνεται γραμματολογικά και συντακτικά με τρόπο που αναπαράγει, έστω και ακούσια, την άνιση θέση των γυναικών στο λόγο και κατά συνέπεια αναπαράγει το πλήθος των αναχρονιστικών στερεοτύπων και αντιλήψεων επί των οποίων βασίζεται η ασύμμετρη σχέση μεταξύ των κοινωνικών φύλων, των γυναικών και των ανδρών. Ταυτόχρονα την ίδια χρονική περίοδο σε αρκετούς εκπαιδευτικούς ιστότοπους αναπαράχθηκε ένα κείμενο από τον ιστότοπο Vice, το οποίο τιτλοφορείται «Ο Σεξισμός Καλλιεργείται στα Σχολεία;», στο οποίο αναφέρεται εκτός των άλλων ότι «Όταν το παιδαγωγικό υλικό είναι σεξιστικό μπορεί άμεσα να ενισχύσει τις στερεοτυπικές αντιλήψεις των παιδιών για τα φύλα, να επηρεάσει τις στάσεις και τις συμπεριφορές τους, αλλά και να κατευθύνει τις μελλοντικές επαγγελματικές τους επιλογές». Τα παραπάνω μου κίνησαν το ενδιαφέρον για τις χαμηλές προτιμήσεις των κοριτσιών στις επιστήμες της Πληροφορικής. Μια πιο λεπτομερής αναζήτηση στο διαδίκτυο μου έδειξε ότι το πρόβλημα του σεξιστικού περιεχομένου είναι ιδιαίτερα έντονο και δεν περιορίζεται στον χώρο της Πληροφορικής αλλά κινείται εγκάρσια σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες και σε όλο το φάσμα του προγράμματος σπουδών. Επιπρόσθετα διαπίστωσα ότι παρότι υπάρχουν αρκετές μελέτες, άρθρα κλπ. για τα σχολικά εγχειρίδια σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες και διδακτικά αντικείμενα δεν υπάρχει καμία αναφορά για τα σχολικά εγχειρίδια Πληροφορικής. Για την ακρίβεια υπάρχει μόνο ένα άρθρο για τα βιβλία Πληροφορικής του Γυμνασίου η οποία εκπονήθηκε πριν από μια περίπου δεκαετία (2008). Επομένως και με βάση το γεγονός ότι τα 2 από τα 3 βιβλία Πληροφορικής που διδάσκονται στο Γενικό Λύκειο είναι νεότατα καθώς κυκλοφόρησαν πριν από 2 μόλις έτη (2014) μου κινήθηκε το ενδιαφέρον αν και σε πιο βαθμό αναπαράγουν τις έμφυλες στερεοτυπικές αντιλήψεις για το ρόλο των φύλων στην Επιστήμη της Πληροφορικής.

Ένα επόμενο ερώτημα είναι αν το προς μελέτη θέμα είναι συμβατό με τους σκοπούς και τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επισκεπτόμενος τον σχετικό ιστότοπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (http://europa.eu/scadplus/constitution/objectives_el.htm) διάβασα ένα προοίμιο το οποίο υπενθυμίζει, μεταξύ άλλων, την πολιτισμική, θρησκευτική και ανθρωπιστική κληρονομιά της Ευρώπης και κάνει αναφορά στη θέληση των ευρωπαϊκών λαών να υπερβούν τις παλαιές τους διχόνοιες, για να σφυρηλατήσουν το κοινό τους πεπρωμένο, παραμένοντας υπερήφανοι για την εθνική τους ταυτότητα και την εθνική τους ιστορία. Σχετικά με τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ευρωπαϊκή Ένωση βασίζεται στις αξίες του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου και του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες (άρθρο I-2). Επιπλέον, οι κοινωνίες των κρατών μελών χαρακτηρίζονται από τον πλουραλισμό, την απαγόρευση των διακρίσεων, την ανοχή, τη δικαιοσύνη, την αλληλεγγύη και την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών. Ενδεικτικό της σημασίας που αποδίδει η Ευρωπαϊκή Ένωση στις αξίες αυτές, είναι ότι οι συγκεκριμένες αξίες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο, κυρίως σε δύο συγκεκριμένες περιπτώσεις. Πρώτον, ο σεβασμός των αξιών αυτών αποτελεί προϋπόθεση για κάθε προσχώρηση νέου κράτους μέλους στην Ένωση σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο I-58. Δεύτερον, η μη τήρηση των αξιών αυτών μπορεί να οδηγήσει στην κατάργηση των δικαιωμάτων συμμετοχής ενός κράτους μέλους στην Ένωση (άρθρο I-59).

Ειδικότερα σχετικά με τους επιμέρους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το άρθρο I-3 της συνταγματικής συνθήκης, που περιλαμβάνει τους εσωτερικούς και εξωτερικούς στόχους της Ένωσης, καθοδηγεί την Ευρωπαϊκή Ένωση στη χάραξη και την εφαρμογή όλων των πολιτικών της. Οι κύριοι στόχοι της Ένωσης είναι πλέον η προαγωγή της ειρήνης, των αξιών της και της ευημερίας των λαών της. Στους εν λόγω γενικούς στόχους προστίθεται μια σειρά επιμέρους στόχων ένας από τους οποίους είναι και ο:

  • η καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού και των διακρίσεων, η προώθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης και κοινωνικής προστασίας, η ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών, η αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών και η προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού.

Από τα παραπάνω διακρίνουμε πόσο μεγάλη σημασία αποδίδει η Ευρωπαϊκή Ένωση στην ισότητα των φύλων όπως αυτή εκφράζεται από την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου (ένταξη της έμφυλης διάστασης και στην εκπαιδευτική πολιτική). Άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι η στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών συνιστά το πρόγραμμα εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ισότητα των φύλων για την περίοδο 2010-2015, το οποίο ως ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο, δεσμεύει την Επιτροπή να προωθήσει την ισότητα των φύλων σε όλες τις πολιτικές της.

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι η επιλογή του προς μελέτη θέματος είναι στενά συνυφασμένο με τους στόχους και σκοπούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και την εθνική πολιτική για την προώθηση της ισότητα των φύλων στην εκπαίδευση αλλά και στις επαγγελματικές τους προοπτικές – διεξόδους. Άλλωστε δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι η ελληνική πολιτεία πρεσβεύει την ισότητα ευκαιριών και την ισότητα των φύλων μέσα από το Νόμο 1566/85 (1ο άρθρο - Α΄ κεφαλαίου), ορίζοντας ως πρωταρχικό σκοπό της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης την ισόρροπη διανομή των εκπαιδευτικών αγαθών σε όλους τους μαθητές και τις μαθήτριες, ανεξάρτητα από το φύλο πρίσμα μιας δίκαιης μεταχείρισής τους τόσο μέσα στο περιεχόμενο κειμένου όσο και σε εικόνες και σκίτσα, αφού κορίτσια και αγόρια θα έπρεπε να βρίσκουν μέσα στα σχολικά εγχειρίδια ποικιλία μοντέλων ρόλων και πραγματικές εικόνες της κοινωνίας (Κανταρτζή & Πλιόγκου, 2007).

1. Simulating the Council of the EU: the refugee crisis.

https://www.youtube.com/watch?v=nlZ2qzXHiXQ

Η παρόν βίντεο είναι το αποτέλεσμα της δουλειάς ψηφιακής σύνθεσης όλων των λήψεων της προσομοίωσης που επέλεξαν να οργανώσουν και να πραγματοποιήσουν μαθητές από όλα τα τμήματα της Β και Γ Γυμνασίου του σχολείου μας. Κρίθηκε σκόπιμο να μην περιοριστεί η εργασία σε μαθητές ενός τμήματος καθώς το ενδιαφέρον από διάφορα τμήματα για ένα προϊόν δημιουργικό και βιωματικό ήταν έντονο. Παράλληλα, θεωρήθηκε ότι η ενασχόληση σε  επίπεδο σχολικής μονάδας θα εξασφάλιζε μεγαλύτερη διάχυση στη μαθητική κοινότητα.

Έχοντας εμπειρία από συμμετοχές σε εργασίες του Μοντέλου Ηνωμένων Εθνών που συντονίζω και αξιοποιώντας τις γνώσεις που απέκτησαν μέσω της μεθόδου Clil (διδασκαλία μαθήματος μέσω της Αγγλικής – στην προκειμένη περίπτωση κεφαλαίου της Γεωγραφίας «Οι κάτοικοι της Ευρώπης») που εφαρμόζουμε, οι μαθητές αποφάσισαν να προσεγγίσουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω της λειτουργίας ενός από τα όργανά της σε σχέση με το φλέγον ζήτημα της προσφυγικής κρίσης. Η προετοιμασία ξεκίνησε στις αρχές Φεβρουαρίου. Η γλώσσα εργασίας αποφασίστηκε να είναι η Αγγλική, οι ρόλοι μοιράστηκαν, το προεδρείο και οι υπουργοί μελέτησαν τους κανονισμούς, ερεύνησαν και κατέγραψαν τις θέσεις τους, ο χώρος και τα διαθέσιμα τεχνικά μέσα επιλέχθηκαν και η προσομοίωση πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο μετά από αλλεπάλληλες συναντήσεις ηλεκτρονικά μέσω κλειστής ομάδας και δια ζώσης. Οι μαθητές κινήθηκαν αυτόνομα, συνεργάστηκαν, επιχειρηματολόγησαν, διαπραγματεύτηκαν μα πάνω από όλα διασκέδασαν και απόλαυσαν την εμπειρία.

 

2. U-Rope:  the film

https://www.youtube.com/watch?v=fdvB6AW4xpA

 Το παρόν βίντεο είναι το τελικό προϊόν του δεύτερου πρότζεκτ, της ταινίας μικρού μήκους που γυρίσαμε με μαθητές της Γ κυρίως τάξης του σχολείου μας. Εκτός από την προσομοίωση που αποφάσισαν να πραγματοποιήσουμε, οι μαθητές θέλησαν να δημιουργήσουμε ένα short film για την τρέχουσα κατάσταση στην Ευρώπη. Η ιδέα ξεκίνησε παράλληλα με την προσομοίωση του Συμβουλίου της Ε.Ε. ως μια προσπάθεια να αποτυπωθεί με κινηματογραφικό και συμβολικό τρόπο η σημερινή πραγματικότητα στην Ευρώπη και να δοθεί η δική μας προοπτική, το δικό μας στίγμα. Η ταινιούλα «παίζει» με το όνομα Europe για να διατυπώσει τη δική της πρόταση. Το σενάριο, η σκηνοθεσία, η μουσική, οι λήψεις έγιναν σχεδόν εξολοκλήρου από τους μαθητές και με πρωταγωνιστές φυσικά τους ίδιους.

 

Το 2ο ΓΕΛ Φλώρινας με χαρά σας παρουσιάζει την εργασία με θέμα:

«Η δική μας Ευρώπη»!!

Η ομάδα μου αποτελείται από 44 μαθητές της Α΄ Λυκείου.

Για την μελέτη του θέματος και την εκπόνηση της εργασίας χρειάστηκαν 15 συναντήσεις με τα παιδιά,  δηλαδή 1-2 συναντήσεις την εβδομάδα και αρκετή προετοιμασία στο σπίτι για τις παρουσιάσεις στην τάξη!! Έτσι από τον Φεβρουάριο  μέχρι και τον Απρίλιο οι μαθητές ήρθαν για πρώτη φορά σε ουσιαστική επαφή με την ιδέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Συγκεκριμένα συζητήθηκαν οι παρακάτω θεματικές ενότητες:

  1. Η ιστορία και η εξέλιξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης
  2. Το θεσμικό σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
  3. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ο ρόλος του
  4. Η Συνθήκη Schengen
  5. Μεταναστευτική κρίση
  6. Η Συνθήκη της Λισαβόνας
  7. Ανθρώπινα δικαιώματα και Ευρωπαϊκή Ένωση
  8. Ο Χάρτης των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης
  9. Δικαιώματα Ευρωπαίου πολίτη
  10. Πρωτοβουλία των Ευρωπαίων πολιτών

Να σημειώσω ότι για κάθε θεματική ενότητα, υπήρχε/αν αντίστοιχη/ες προβολή/ές βίντεο από την ιστοσελίδα: http://www.europarltv.europa.eu/el/home.aspx γεγονός που διευκόλυνε την μαθησιακή διαδικασία. Επίσης από τους μαθητές ζητήθηκε να παρακολουθούν καθημερινά το δελτίο των ειδήσεων, και στην τάξη σε ρόλο ανταποκριτή από διάφορα σημεία (Βρυξέλλες, Αθήνα, Λέσβος, Ειδομένη κλπ) μας ενημέρωναν για την επικαιρότητα και τις διάφορες εξελίξεις.

 

Οι μαθητές σε ομάδες των 5 ατόμων ανέλαβαν να παρουσιάσουν σε κάποιες συναντήσεις μας:

  • Την επίσημη ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: http://europa.eu/index_el.htm.  Με τον τρόπο αυτό πλοηγήθηκαν όλοι στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συγκέντρωσαν υλικό για την παρουσίασή τους ανάλογα με την θεματική ενότητα που είχαν αναλάβει (πχ. Βασικές πληροφορίες για την ΕΕ, Τομείς Πολιτικής ΕΕ κλπ).
  • Προσωπικότητες – υπέρμαχοι των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
  • Τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης

 

Στα πλαίσια της βιωματικής μάθησης, βγήκαμε εκτός σχολείου και οργανώσαμε εκδρομή στην Αθήνα, όπου επισκεφθήκαμε την Γαλλική Πρεσβεία (18/04/2016). Η επιλογή της Πρεσβείας έγινε λόγω της ιδιότητάς μου (καθηγήτρια Γαλλικών). Οι μαθητές ξεναγήθηκαν στο οίκημα και συναντήθηκαν με τον Γάλλο Πρέσβη, με τον οποίο συζήτησαν τα εξής:

  • Τι είναι η Πρεσβεία
  • Ποιος ο ρόλος του Πρέσβη
  • Πως γίνεται κάποιος διπλωμάτης
  • Η σημασία των διεθνών σχέσεων
  • Οι σχέσεις Ελλάδας - Γαλλίας

 

Στα πλαίσια διάχυσης της ιδέας της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης παρουσιάσαμε σε ανοικτή για την τοπική κοινωνία εκδήλωση την εργασία μας στις 10/05/2016 με αφορμή τη γιορτή της Ευρώπης (9 Μαΐου). Έτσι, μαθητές, εκπαιδευτικοί, γονείς και φορείς της πόλης παρακολούθησαν με ενδιαφέρον την παρουσίασή μας! Επίσης η αφίσα της εργασίας μας θα παραμείνει στο σχολείο, τοποθετημένη σε εμφανές σημείο!!

 

ΕΡΓΑΣΙΑ

Η εργασία μας είναι ένα ψηφιακό βιβλίο (e-book) με θέμα: Η δική μας Ευρώπη! Θα την βρείτε στον ακόλουθο σύνδεσμο: http://joom.ag/ILCQ

Δημιουργήθηκε στην πλατφόρμα joomag και αποτελείται από 3 μέρη:

  1.  Στο πρώτο μέρος γίνεται αναφορά στην ίδρυση, τα σύμβολα, τους στόχους και το όραμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
  2. Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζεται η Ευρώπη σήμερα, αντιμέτωπη με τα προβλήματα που την κλονίζουν (τρομοκρατία, προσφυγικό, οικονομική κρίση, έλλειψη ισότητας, έλλειμμα πολιτικής ηγεσίας).
  3. Το τρίτο μέρος είναι το Μανιφέστο των μαθητών του 2ου ΓΕΛ Φλώρινας για την Ευρώπη που θέλουν! Έχει τίτλο: «Εφηβικό Μανιφέστο για τη δική μας Ευρώπη»! Σε 10 άρθρα οι μαθητές συνοψίζουν τα βασικά σημεία που χρειάζονται οι σημερινή νέοι για να μείνει η Ευρώπη ενωμένη!!  Η διακήρυξη των μαθητών εκτυπώθηκε σε διαστάσεις αφίσας, παρουσιάστηκε στην εκδήλωση και θα παραμείνει στο σχολείο!

 

 ΤΡΟΠΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Η εργασία αξιολογείται με βάση τα ακόλουθα κριτήρια:

  1. Επιλογή θέματος, σκοπού, ερωτημάτων, επιλογή πηγών, χρήση ΤΠΕ
  2. Περιεχόμενο εργασίας (γνώση και κατανόηση του θέματος, εγκυρότητα, πληρότητα)
  3. Χρήση γλώσσας, δομή εργασίας
  4. Παρουσίαση εργασίας σε εκδήλωση του σχολείου, έκθεση των μαθητών σε κοινό

Ειδικότερα παρατηρώντας σε κάθε στάδιο την πορεία της εργασίας των μαθητών μου από την πρώτη ιδέα μέχρι την ολοκλήρωσή της, καθοδήγησα τους μαθητές ώστε το τελικό αποτέλεσμα να πληροί τα ανωτέρω κριτήρια και να πετύχουμε τα εξής

  • Διατυπώνεται με σαφήνεια ο σκοπός της εργασίας.
  • Το περιεχόμενο της εργασίας είναι οργανωμένο και υπάρχει εσωτερική συνοχή.
  • Ο γραπτός λόγος είναι ακριβής και μεστός.
  • Αξιοποιήθηκαν κατάλληλα οι διαθέσιμες πηγές από όπου αντλήθηκε το υλικό, οι οποίες αναφέρονται στο τέλος της εργασίας.
  • Χρησιμοποιήθηκαν αποτελεσματικά οι Νέες Τεχνολογίες, τόσο για την συγκέντρωση του υλικού όσο και για την κατασκευή του ψηφιακού βιβλίου.
  • Η συνεργασία των μελών των ομάδων ήταν άψογη και η τήρηση του χρονοδιαγράμματος υποδειγματική.
  • Οι μαθητές κατανόησαν πλήρως αρχές, έννοιες και θεωρίες γύρω από το θέμα που πραγματεύτηκαν και κατόρθωσαν να το συσχετίσουν με καταστάσεις, προβλήματα και ζητήματα της πραγματικότητας.
  • Πολύ όμορφο το αισθητικό αποτέλεσμα τόσο του ψηφιακού βιβλίου όσο και της αφίσας (ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ).
  • Για την παρουσίαση της εργασίας οι ίδιοι οι μαθητές επέλεξαν τα άτομα που θα τους αντιπροσωπεύσουν.
  • Στην παρουσίαση υπήρξε άριστη χρήση γλώσσας, με άνεση εκφοράς, ορθό τόνο και σαφή ειρμό με παράλληλη χρήση των ΤΠΕ.

 

ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Κλείνοντας θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για τη δυνατότητα που μου δώσατε να ασχοληθώ με το θέμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης! Ήταν και για εμένα μια πολύ καλή ευκαιρία να εμβαθύνω τις γνώσεις μου σε ευρωπαϊκά ζητήματα! Για τους μαθητές επίσης ήταν μια εξαιρετική ευκαιρία να γνωρίσουν την Ευρώπη και τα προβλήματά της, αφού ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακό ότι αγνοούσαν βασικά στοιχεία (αριθμός χωρών-μελών, έδρα Ευρωπαϊκής Ένωσης, ονόματα Ελλήνων Ευρωβουλευτών κλπ)!! Εύχομαι και στο μέλλον να έχω τη δυνατότητα να δουλέψω με τους μαθητές μου κάτι αντίστοιχο!!

Με τιμή

Θεοδώρα Τόλη